Sobanukirwa igitabo utamenye gihishe amabanga akomeye y’imbaraga z’umwijima. “THE BOOK OF THE DEAD”

Umwanditsi w’umunya America witwa Howard Philips Lovecraft yanditse igitabo gikomeye ndetse kitavuzweho rumwe ahanini bitewe nibyari bikirimo. Ni igitabo cyari gikubiyemo imigenzo iteye ubwoba ikubiyemo uburyo ushobora gukoresha uhamagara imyuka mibi cyane cyane y’abapfuye. Sibyo gusa kandi kuko icyo gitabo cyari gikubiyemo ubumenyi bwihariye bwerekeranye n’ubumenyi bw’ikirere ndetse n’isanzure.

Icyakora nubwo uwo mwanditsi yafashe imirongo imwe n’imwe bivugwa yakuye mu gitabo cya kera gishobora kuba cyaranditswe mu mwaka wa 700, bivugwa ko n’ubundi Howard Philips nawe yifashishije imirongo yo muri icyo gitabo cya nyacyo ari nacyo kitwaga “the Necronomicon” cyangwa “the book of the names of the dead” bisobanura ngo ni “igitabo cy’amazina y’abapfuye”.

Abasomyi benshi bifuje kubona kopi yuzuye y’icyo gitabo ariko ntanumwe wigeze ukibona, dore ko abahanga benshi bemeza ko kiramutse kibonetse cyaba ari igitabo kibi mu mateka y’ikiremwamuntu. Inyandiko n’ibitekerezo biri muri iki gitabo bijyanye n’imikorere y’imyuka y’umwijima bigaragaza neza ko uramutse ukibonye ukagisoma nkuko amategeko yacyo abivuga ushobora kuhasiga ubuzima cyangwa se ugasara kubera ko wagisomye gusa.

Uretse ibyo kandi inyandiko z’iki gitabo zigaragaza neza ko iki gitabo kiramutse kibonetse ariko kikagwa mu maboko mabi y’abantu b’abagome bashobora kugikoresha bakoreka isi cyangwa se bakayishyira mu kaga gakomeye. Abahanga kandi bakomeza bavuga ko iki ari igitabo nyakuri kigaragaza amateka y’ukuri ku byerekeye ikoreshwa ry’imyuka mibi ku isi kandi ishobora no kwifashishwa mu kurangiza ikiremwamuntu.

Uyu mugabo Howard Philips yagaragaja neza ko iki gitabo Necronomicon, cyerekana neza ko iyi si dutuye iriho kandi yahozeho imyuka mibi ariko akenshi ugasaga bizwi n’abantu bacye cyane ndetse bakaba bazi neza n’ibyago iyo mikorere y’umwijimma ishobora guteza ku buzima bw’ikiremwamuntu.

Howard Philips

Abantu benshi bagerageze guhimba iki gitabo kugira ngo bibonere indonke maze bakandika ibitabo bitari byo bakabeshya ko cyabonetse gusa ibyo byose byaje kuvumburwa ariko ukuri guhari nuko uwushatse kumenya byinshi kuri Necronomicon, yifashisha ibitabo bya Howard Philips.

Ese mu by’ukuri Necronomicon yanyayo yaturutse he?

Howard Lovercraft yavuze ko igitabo cy’umwimerere cya Necronomicon cyanditswe mu mwaka wa 700, akaba yarakomeje avuga neza ko cyanditswe n’umwarabu yakwita nk’umusazi witwa Abdul Al –Hazred bikaba bivugwa ko yakomokaga mu mujyi wa Damascus muri Syria. Uyu kandi bivugwa ko yari afite amazina menshi kuko hari n’abavuga ko yitwaga Abu Ali Al-Husayn.

Bivugwa ko uyu yari umuyoboke ukomeye w’idini ya islam ndetse akaba yarajyaga no mu ngendo ntagatifu I maka (mecca). Uyu yari yaranize ibijyanye na tewolojiya ndetse bikaba bivugwa ko yananditse ibitabo byinshi.
Nyuma rero yo gufata igihe kinini yiga ku mico gakondo itandukanye bakomeza bavuga ko yaje kuburirwa irengero aho bikekwa ko yabaga ahantu mu butayu bwa Rub Al Khali.

Bigendeye ku gitabo we ubwe yiyandikiye cyavugaga ko yamaze igihe cy’imyaka 10 aba mu mujyi w’inzozi wa Iram, ndetse akaba yarahigiye imico n’imigenzo y’ibanga by’abakurambere. Icyo gitabo cye gikomeza kivuga ko nyuma y’imyaka icumi yafashe urugendo akava muri Iram akajya Alexandria mu Misiri, agakomeza cairo, ndetse bikaza kurangira ageze ahitwa Memphis yaje no kuhandikira igitabo acyita “al azif” cyari gikubiyemo imigenzo gakondo itandukanye y’abarabu ndetse n’imyemerere yabo.

Iki gitabo cyagiye gihindurwa mundimi zitandukanye

Bikomeza bivugwa ko icyo gitabo cyanzwe na leta ndetse ikagica ku isoko kigatwikwa biturutse ku nyandiko zari zikirimo, icyakora mu mwaka wa 1100, icyo gitabo cyaje guhindurwa mu kigereki kivanwa mu cyarabu ndetse no guhabwa izina rya “Necronomicon” twabonye ko bisobanura “igitabo cy’amazina y’abapfuye” abenshi bacyita “igitabo cy’abapfuye”.

Ntibyarangiriye aho kuko mu mwaka wa 1211 cya gitabo cyari cyarahinduwe mu kigereki hashyizweho itegeko ko nacyo kigomba gutwikwa ntihagire inyandiko yacyo nimwe isigara, byarakozwe ariko nticyazima burundu kuko Arnaldus Villa Nova nawe yahise agihindurira ururimi agishyira mu kilatini hari mu mwaka wa 1235.

Mu mwaka wa 1389 papa waruriho icyogihe ariwe Boniface wa 4, nawe yategetse ko icyo gitabo gitwikwa aho kiri hose ndetse no mururimi rwose kirimo. Nyuma y’ibyo abanditsi bavuga mu mwaka wa 1453, kopi imwe y’icyo gitabo yagejejwe mu gihugu cy’uburusiya ivanywe I Constantinople muri Turkiya (icyo gihe turkiya yitwaga ubwami bwa ottoman).

Amwe mu mapaji y’iki gitabo Necronomicon

Icyo gitabo rero cyagumye mu masomero yo mu burusiya kugeza ubwo ubwami bw’uburusiya bwavuyeho, bivugwa ko mu mwaka wa 1500 icyo gitabo cyakozwemo byinshi cyane ndetse n’uwari umuyobozi w’uburusiya asaba ko yahabwa kopi yacyo akayitunga. Amateka yacyo yarakomeje dore ko bivugwa mu mwaka wa 1648 indi kopi yacyo yajyanywe muri suwede ariko nayo ikaza gutwikwa mu mwaka wa 1697. Mu mwaka wa 1600 bivugwa ko uwitwa John Dee ariwe wakoze kopi ya mbere yo mu cyongereza y’iki gitabo nubwo iyo kopi yashyizwe hanze John Dee ubwe amaze gupfa.

Uwavuga iby’iki gitabo yamara iminsi myinshi akivuga gusa ibindi byihariye wamenya nuko cyanakinweho filime yiswe “the book of the dead” ifite igice cya mbere nicya kabiri. Iyo film igaragaza neza uko icyo gitabo gikoreshwa aho haba hari amagambo usoma wamara kuyavuga uko yanditse imyuka mibi twita amadayimoni igahita izamuka ndetse igakorera muri buri kintu cyose kiri aho.

Iyo myuka kandi iza igamije gukuraho ikiremwamuntu aho bagaragaza ko isubirayo aruko usomye ayandi magambo asubizayo iyo myuka nubundi ayo ari muricyo gitabo. Muri rusange imico yo kuraguza, kubandwa no guterekera siyo mu Rwanda gusa kandi ntanubwo ari iya vuba aha kuko icyo gitabo kigaragaza neza ko ari n’ibintu bikomeye cyane ndetse biteye ubwoba kurusha uko buri wese abitekereza.

IBITEKEREZO

SIGA IGITEKEREZO CYAWE

Your email address will not be published.


*